KAN MERKEZLERİ VE İSTASYONLARI


 Bakanlığımız Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 04.01.2002 tarih ve 150 sayılı yazıları ekinde gönderilen, 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanunu ve ilgili Yönetmeliğe dayanarak hazırlanan Kan Merkezi ve İstasyonları Yönergesi 19.10.2001 tarihli Makam Onayı ile çıkarılmıştır.



 KAN MERKEZLERİNDE VE İSTASYONLARINDA GÖREV YAPAN HEKİM DIŞI SAĞLIK PERSONELİNİN EĞİTİMİNE VE SERTİFİKALANDIRILMASINA DAİR YÖNERGE

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 Amaç

 Madde 1-Bu Yönergenin amacı; Kan Merkezlerinde ve Kan istasyonlarında görev yapacak hekim dışındaki Sağlık Personelinin Eğitimi ve Sertifikalandırılması ile bu personele eğitim verecek Kan Merkezlerinin tespitine ve taşıması gereken niteliklere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

 Kapsam

Madde 2- Bu yönerge; Kan Transfüzyonu eğitimi verecek Kan Merkezlerinin eğitim faaliyetlerini ve bu merkezlerde eğitim verilecek hekim dışındaki sağlık personelini kapsar.

 Dayanak

Madde 3-Bu yönerge; 23.06.1983 tarihli ve 2857 sayılı Kan ve Kan Ürünleri Kanununa, 181 sayılı Sağlık bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında kanun Hükmünde Kararnamenin 43. maddesine ve Kan ve Kan Ürünleri Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

 Tanımlar

  Madde 4-Bu yönergede geçen;

a)      Yönetmelik:25.11.1983 tarihli ve 18232 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Kan ve Kan Ürünleri Yönetmeliğini,

b)      Eğitim Merkezi: Bakanlık tarafından Kan Transfüzyonu eğitimi vermek üzere yetkilendirilmiş A tipi Kan Merkezlerine,

c)      Eğitim Programı: Eğitim Merkezlerinde uygulanan teorik ve uygulamalı eğitim programını,

d)      Kursiyer: Eğitim Merkezlerinde Kan Transfüzyonu eğitimi verilecek kişiyi,

e)      Sertifika: Eğitim programı sonucunda yapılacak sınavda başarılı olan kursiyerlere verilen belgeyi,

İfade eder.

            Bu Yönergede geçen ve fakat, bu maddede belirtilmeyen tanımlar bakımından, yönetmeliğin 4.maddesindeki tanımlar geçerlidir.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Eğitim Merkezlerinin Tespiti, Nitelikleri ve Denetimi

 Eğitim Merkezlerinin Nitelikleri:

Madde 5-Eğitim Merkezleri, Yönetmelik uyarınca Bakanlık tarafından açılmasına izin verilen; Bakanlığa ve Sosyal Sigortalar Kurumu’na ait Eğitim ve Araştırma Hastaneleri ile Üniversitelerin Tıp Fakültesi bünyesinde bulunan A tipi Kan Merkezlerinde açılabilir.

Yetkili Eğitim Merkezi:

Madde 6-Eğitim yetkisi verilecek Kan Merkezleri; Bu yönergenin 5.maddesinde4 sözü edilen Kan Merkezleri arasından Bakanlıkça seçilir ve Kan Transfüzyonu eğitimi vermek üzere yetkilendirilir.

Eğitim merkezi olarak yetkilendirmek için başvuru

Madde 7-Bu Yönergenin 5 inci maddesinde öngörülen nitelikleri taşıyan kan merkezleri bulunan kurumlar, yıllık kan toplama ve kan komponenti hazırlama kapasiteleri ile yapılan immünohematolojik ve mikrobiyolojik testlerin tür ve sayılarını belirten bilgi ve belgeleri ile birlikte Bakanlığa başvurarak, eğitim merkezi olarak yetkilendirilmeyi talep ederler.

Yapılan başvurular birinci fıkrada belirtilen kriterler göz önüne alınarak Bakanlıkça değerlendirilir ve Kan Merkezleri Bilimsel Komisyonunun da görüşü alınarak, ilgili kan merkezine eğitim yetkisi verilir.

Eğitim merkezlerinin denetimi   

Madde 8-Eğitim merkezleri, Kan Merkezleri Bilimsel Komisyonu’nun tespit edeceği izleme ve değerlendirme komitesi tarafından, eğitim merkezinin fiziki yapısı, insan gücü ve teorik donanımının yeterliliği yönlerinden, yılda en az bir defa rutin olarak denetlenir. Yapılan denetimlerin sonuçları, bir rapor halinde Bakanlığa sunulur. Tespit edilen eksikliklerin ve usulsüzlüklerin giderilmesi hususu, Bakanlık tarafından denetlenen eğitim merkezinin bağlı olduğu kuruma yazılı olarak bildirilir. Eksikliklerin ve usulsüzlüklerin giderilmemesi halinde, ilgili eğitim merkezinin bu yetkisi Bakanlıkça kaldırılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

                      

Eğitim programına İlişkin Genel Esaslar ve Eğitim Programının Kapsamı

Eğitim Programına ilişkin genel esaslar

Madde 9-Eğitim programı, teorik ve pratik eğitim programı olmak üzere iki kısımda yürütülür. Sertifikalandırılmaya esas eğitim programının süresi toplam iki aydır.

Eğitim Programının kapsamı

Madde 10-Eğitim programı, aşağıda belirtilen teorik ve pratik konuları kapsar:

a)      Teorik konular:

1)      Kan merkezlerinin fiziki yapısı, teknik donanımları,

2)      Kan merkezi personelinin görev ve sorumlulukları,

3)      Kan merkezlerinde kayıt,

4)      Donör seçimi, flebotomi ve donör reaksiyonları,

5)      Kan grup antijenleri ve gruplarının saptanması,

6)      Kan komponentlerinin hazırlanması ve nakli,

7)      Transfüzyonla bulaşan enfeksiyonlar,

8)      Transfüzyonla bulaşan enfeksiyonlarda mikrobiyolojik yaklaşım,

9)      Aferez, donör seçimi ve komplikasyonları,

10)  Transfüzyon öncesi uygunluk testleri,

11)  Antiglobulin testleri,

12)  Transfüzyon reaksiyonları,

13)  Kan merkezlerinde kalite güvencesi,

14)  Biyoemniyet,

15)  Donör kazanım programı

b)      Pratik konular:

1)      Kan merkezlerinde kayıt,

2)      Donör seçimi, flebotomi,

3)      Kan gruplarının saptanması,

4)      Kan komponentlerinin  hazırlanması, saklanması ve nakli,

5)      Mikrobiyolojik testler,

6)      Transfüzyon öncesi uygunluk testleri,

7)      Antiglobulin testleri.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim Programı Başvuru ve Kabul

Eğitim programına başvuru

Madde 11- Kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan biyolog, kimyager, hemşire, sağlık memuru, laboratuvar teknisyeni unvanına haiz kamu personeli, görev yaptıkları kurumlar aracılığıyla kan transfüzyonu eğitimine müracaat ederler,

Başvurunun değerlendirilmesi ve kabul

Madde 12-Başvuru dilekçeleri ve ilgili kurumun uygunluk yazıları Bakanlıkça değerlendirilir ve talebin uygun bulunması halinde kursiyer kursa başlatılır.

Eğitim programına devam zorunluluğu

            Madde 13-Eğitim programına kesintisiz devam edilmesi esastır. Sadece, mazeret veya hastalık izni sebebiyle eksik kalan süreler eğitim süresine eklenir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kursiyerlerin Değerlendirilmesi ve Sertifikalandırılması

Kursiyerlerin değerlendirilmesi

Madde 14-Eğitim programına katılan kursiyerin başarılı sayılarak sertifikalandırılması için eğitim merkezinde yapılacak teorik sınavda 100 üzerinden en az 70 puan; pratik sınavda ise en az 60 puan 60 puan alması gerekir.

Sertifikalandırma

Madde 15-Kan transfüzyonu eğitimi gören bir kursiyer için ayrı bir dosya düzenlenir. Teorik ve pratik sınavlar sonucunda başarılı olan kursiyerlerin eğitim çalışmalarına dair uygulama ve müfredat programı ile bilgi ve beceri değerlendirme formu Bakanlığa gönderilir.

Eğitim merkezince düzenlenen bu dosya Bakanlıkça değerlendirilir ve kursiyere Bakanlık tarafından sertifika düzenlenir.

Bu sertifika kursiyere; donörü sorgulama, kan alma, kanı kompenentlerine ayırma ve saklama, çeşitli ümmünohematolojik testleri yapma ve kayıt tutma gibi iş ve işlemleri yapmak suretiyle kan merkezlerinde ve kan istasyonlarında çalışabilme yetkisi verir.